Doomberg schat kans op gewapend conflict tussen VS en Brazilië op 25% en trekt reservewstatus Treasuries in twijfel
Interview in de Risk Takers-podcast, 26 oktober 2026, een dag na de tweede ronde van de Braziliaanse verkiezingen
Brazilië: Van onwaarschijnlijke optie naar acuut risico
De meest marktrelevante bewering in het gesprek was Doombergs hernieuwde blik op Brazilië, volgend op de overwinning van Luiz Inácio Lula da Silva in de tweede ronde tegen Flavio Bolsonaro. De auteur van de veelgelezen energienieuwsbrief op Substack stelt dat de kans op een gewapend conflict tussen de Verenigde Staten en Brazilië is gestegen van 15% naar 25%. De doorsnee waarnemer zou dat cijfer op minder dan 1% schatten, aldus Doomberg. Het eerdere percentage van 15% omschreef de publicatie als een gedurfd scenario dat enkele maanden geleden "onder de vlag van de eigen publicatie" naar buiten werd gebracht, maar dat nooit de basisverwachting vormde.
De onderliggende logica is geopolitiek van aard, en niet zozeer electorale retoriek. Doomberg betoogt dat de VS zich terugtrekt op het westelijk halfrond nu de overgang van een unipolaire naar een multipolaire wereld zich voltrekt, en dat een BRICS-lid in diezelfde achtertuin "nooit ergens op sloeg". Overal in de regio boeken bondgenoten uit het conservatieve kamp overwinningen — zoals in Argentinië, Colombia en El Salvador — waardoor het Brazilië van Lula een opvallende uitzondering vormt. Dat verklaart waarom de voorspellingsmarkten de zoon van Bolsonaro in de aanloop naar de stembusgang op bijna 80% zagen peilen. De koersval van circa 20% van de Braziliaanse aandelen-ETF op de dag na de verkiezingen schrijft Doomberg toe aan een toenemend risico op binnenlandse onrust. De organisatie ziet "geen enkel scenario" waarin de VS zich daarbuiten houdt en wijst op gekleurde revoluties, betwiste verkiezingsuitslagen en straatprotesten als beproefde methoden die we al kenden uit Oekraïne, Wit-Rusland en het Midden-Oosten.
Doomberg onderschreef geen beschuldigingen van openlijke fraude. Volgens het analysebureau was Lula's slotantwoord in het verkiezingsdebat over zijn ontbrekende vinger, als reactie op een kwinkslag van Bolsonaro, al genoeg om een punt of twee te verschuiven. Wel erkende de organisatie dat er sprake was van "verkiezingsrommel" en stelde dat een verlengde stembustijd, gelast door een rechter die destijds de advocaat van Lula was, de boel er niet beter op maakt. De samenvatting luidt: "Objectief gezien kunnen de volgende twee stellingen tegelijk waar zijn. Lula heeft de verkiezingen waarschijnlijk eerlijk gewonnen, en geen van zijn tegenstanders zal het geloven." Verder stipte de firma aan dat Brazilië nu al een olieproducent is van 4 miljoen vat per dag, onder verwijzing naar een artikel van afgelopen weekend over het potentieel van de equatoriale marge.
Treasuries als reserves: Een idee dat voor het eerst wordt geopperd
Op de vraag of de recente piek in de rente op Amerikaanse staatslenkingen (Treasuries) een lokaal hoogtepunt markeerde, opperde Doomberg een stelling die naar eigen zeggen in het weekend was bedacht en voor het eerst publiekelijk werd besproken. De vraag is of Treasuries hun status als reservemiddel nog wel verdienen. De klassieke definitie van een reservemateriële post is een neutraal actief om internationale handelsbalansonevenwichtigheden te vereffenen, maar Doomberg stelt dat Treasuries allesbehalve neutraal zijn. Centrale banken verschuiven hun posities al langer richting goud. Het bureau haalde onbevestigde geruchten aan dat het krap bij kas zittende Saoedi-Arabië gedwongen zou zijn om goud te verkopen omdat het zijn Treasuries niet mag afstoten.
"Als je ze niet mag verkopen, wat mag je dan wel verkopen? Goud," aldus Doomberg. "Als je het niet kunt verkopen, is het geen reserve. Het is een mark-to-market stuk papier waar niemand nog vertrouwen in heeft." De nabije implicatie is contra-intuitief. Goud krijgt klappen tijdens liquiditeitscrisissen terwijl de rentes beteugeld blijven — zoals vorige week gebeurde toen de rentes daalden en goud verzuimde te stijgen in aanloop naar een mogelijke hervatting van het conflict in het Midden-Oosten. Op een horizon van tien jaar is de combinatie van financiële repressie en een verschuiving in de hegemonie echter "behoorlijk bullish voor de nominale goudprijs", aldus de analyse. Doomberg benadrukte dat de gevolgen nog niet voldoende zijn doordacht om dit idee te promoveren tot officieel onderzoek. De presentator wees er op zijn beurt op dat de goudinkopen door centrale banken zijn versneld sinds het instellen van de sancties tegen Rusland.
Wat betreft het begrotingsbeleid ziet Doomberg geen enkele vorm van beteugeling. Het bureau haalde cijfers van het CBO aan waaruit blijkt dat de overheidsuitgaven in boekjaar 2026 uitkomen op $7,4 biljoen, een stijging ten opzichte van de eerdere $7 biljoen, en kwalificeerde DOGE als "een complete mislukking". Over de overheidsuitgaven luidt de visie dat "er achter elke dollar aan uitgaven wel iemand staat die hem met plezier ontvangt". De organisatie herhaalde dat alle wegen uiteindelijk leiden naar rentecurvebeheersing (yield curve control). Wel werd gewaarschuwd dat goud erg volatiel kan zijn tijdens perioden van geldontwaarding, waarbij werd gewezen op koersschommelingen van 50% tot 60% voor de goudprijs in Duitse marken tijdens de Weimarrepubliek. Doomberg omschrijft goud als een verzekering tegen een ineenstorting van de dollar, al benadrukt het bedrijf zelf zo'n uitkomst allerminst te ambiëren, aangezien de eigen bedrijfsactiviteiten en het merendeel van de bezittingen in dollars luiden.
Olie: Pure risicopremie, met een overschot in het verschiet
Met Brent-olie op $117 noemde Doomberg de olieprijs "momenteel nagenoeg volledig gebaseerd op risico". De kern van het betogen is dat ruwe olie waardeloos is zolang het de raffinaderij niet bereikt. De Oekraïense campagne tegen Russische raffinaderijen, die volgens het bureau wordt gesteund door de CIA, heeft de voornaamste afnemers van olie uitgeschakeld. Dat verklaart waarom diesel- en crackspreads fors zijn gestegen terwijl de prijs van ruwe olie achterblijft. Hierbij werd verwezen naar de raming van een RAND-analist dat de doorvoer van Russische raffinaderijen weliswaar weer boven de binnenlandse vraag ligt, maar nog altijd stukslaat op zo'n 65% van het historische gemiddelde.
De visie van het bureau is dat de koers overal neerwaarts gericht blijft. Een duurzame vrede met Iran en een akkoord tussen Rusland en Oekraïne zouden zorgen voor "een krankzinnig groot overschot", waarbij Guyana, Brazilië, Argentinië, Canada, Mexico, Venezuela en de Noordzee gezamenlijk het aanbod vergroten of herstellen. Een nieuwe Amerikaans-Israëlische aanval op Iran zou de olieprijs weliswaar kunnen opstuwen naar $200 en de wereldeconomie tot stilstand kunnen brengen, maar volgens Doomberg mondt datzelfde scenario eveneens uit in een overschot door vraagvernietiging. "Olie kan op dit niveau noteren, maar het kan hier niet blijven," aldus de firma, die wel opmerkt dat de nominale prijzen overeind kunnen blijven als de dollar voldoende devalueert. Complimenten waren er voor minister van Energie Chris Wright en minister van Financiën Scott Bessent vanwege hun inspanningen om de prijzen beter binnen de perken te houden dan de meesten hadden verwacht; hun instrumentarium werd echter omschreven als "pleisters op een zinkend schip". Doomberg merkte daarbij op dat het aanbod inmiddels zo dicht tegen de capaciteitsgrenzen aanschurpt dat er "niet veel meer gesloopt" kan worden voordat de theorie van het overschot faalt.
Doomberg was open over de eigen misrekening. Voorafgaand aan de oorlog met Iran rekende het bureau nog op een olieprijs van $30 tot $40. Daarbij was men uitgegaan van de veronderstelling dat rationele spelers geen oorlogen zouden ontketenen die ze "gedoemd zijn te verliezen" — een inschattingsfout die de firma naar eigen zeggen tweemaal de kop heeft gekost, zowel bij het conflict tussen Europa en energieleverancier Rusland als bij Trumps oorlog tegen Iran.
Iran, de tussentijdse verkiezingen en het basisscenario van een Amerikaanse terugtocht
Doomberg hanteert als mentaal model dat de wereld zich al sinds 2014 in "Wereldoorlog III" bevindt, met de VS en hun bondgenoten aan de ene kant en Rusland, Iran, China en Noord-Korea aan de andere. Het uitgesproken basisscenario is dat "de VS het Midden-Oosten uit worden gejaagd". De cruciale factor is of de VS en Israël een derde aanvalsgolf tegen Iran ontketenen. Volgens Doomberg is die kans reëel, onder verwijzing naar berichten van afgelopen weekend dat premier Benjamin Netanyahu opdracht gaf tot een luchtaanval maar door de legerleiding werd teruggeroepen, al gaf het bureau toe dat goud en olie 's nachts geen enkel signaal van een aanval lieten zien. Iran is een lastiger doelwit dan de oorlog in Oekraïne doet vermoeden, zo werd beargumenteerd, aangezien Rusland al duizenden precisieraketten en tienduizenden drones heeft afgevuurd zonder Oekraïne plat te leggen, terwijl Iran vaste energie-infrastructuur in de Golfregio direct kan raken. Mocht het conflict niet escaleren, dan erkent het Westen in stilte zijn nederlaag, met alle gevolgen van dien voor goud, zilver, crypto en schuldpapier.
Ten aanzien van de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen (midterms) gaat Doomberg uit van een democratische zege, op basis van historische patronen in een tweede termijn en een "diepgewortelde" verdeeldheid binnen Trumps achterban over de oorlog met Iran. De berekening luidt: "Dit is een land van 50/50. Dus als hij zelfs maar 10% van zijn achterban verliest, is dat 5%. Dat betekent een aardverschuiving voor de tegenpartij." Een Republikeinse overwinning zou naar de mening van de analisten onmiddellijk leiden tot rellen op de linkerflank. Na een democratische overwinning ziet de firma ofwel een politiek compromis à la Clinton-Gingrich — wat het bureau onwaarschijnlijk acht — ofwel een "orgie van corruptie en afzettingsprocedures" en een golf van gratieverleningen, waar men juist voor vreest. Het idee dat kunstmatige intelligentie (AI) een doorslaggevende rol gaat spelen bij de stembus, werd naar het rijk der fabelen verwezen met de opmerking dat "de doorsnee burger er geen twee seconden van zijn dag aan besteedt om over AI na te denken". Daarbij werd opgemerkt dat de weerstand tegen datacenters deels kunstmatig kan zijn aangewakkerd door buitenlandse propaganda.
Het scorebord en de gedurfde scenario's
Doomberg liep zes mentale modellen langs uit een exclusieve presentatie van afgelopen najaar en constateerde dat de meeste daarvan zijn uitgekomen: de VS kampen chronisch met een tekort aan luchtverdedigingsraketten; China is het Westen op technologievlak voorbijgestreefd; ruwe olie vormt China's enige resterende zwakke plek; de VS zullen proberen om China's economische hefboomwerking uit te schakelen; de menselijke geest staat gelijk aan oneindige rekenkracht; en de VS zijn overgegaan tot het arresteren van oud-presidenten. Wat betreft het derde punt werd opgemerkt dat China sinds de oorlog met Iran zo'n 5 miljoen vat ruwe olie per dag minder afneemt, al liet men in het midden of dat houdbaar is. Ook werd gerefereerd aan eerdere voorspellingen over de verkiezing van Mark Carney, de conservatieve koerswissel in Brits-Columbia en de arrestatie van Nicolás Maduro, terwijl een misser werd erkend bij de voorspelling dat Ed Miliband Brits premier zou worden.
De nieuwere, gedurfde scenario's liegen er niet om. Zo voorziet het bureau op korte termijn een open oorlog tussen de Filippijnen — optredend als Amerikaans verlengstuk — en China. Daarnaast wordt gesteld dat er "een veel grotere kans is dat Duitsland opnieuw uiteenvalt dan men denkt", omdat "Oost-Duitsland en West-Duitsland onnatuurlijke entiteiten zijn". Doombergs denkwijze laat zich vergelijken met optiehandel. Als de marktconsensus de kans op een bepaalde uitkomst inschat op 1% en de werkelijke waarschijnlijkheid ligt op 15%, dan is het de gok waard, zelfs als die verkeerd uitpakt. De hier aangehaalde staat van dienst is selectief en door het bureau zelf gerapporteerd, en verscheidene voorspellingen druisen lijnrecht in tegen de publieke opinie.
Informatiehygiëne
Tot slot stond Doomberg stil bij de eigen onderzoeksmethode, die de hoeksteen zal vormen van het eerste hoofdstuk van het toekomstige boek getiteld "why most analysis fails" (waarom de meeste analyses mislukken). Het bureau verklaart algoritmes op socialemediafeeds te mijden en te leunen op zorgvuldig geselecteerde accounts, waarbij profielen die overduidelijk nepnieuws verspreiden direct worden geschrapt. Ook volgt men gewone Russische en Oekraïense burgers met een klein bereik om signalen uit de praktijk op te vangen, zoals een wachttijd van anderhalf uur voor benzine in Moskou. Het boek verschijnt naar optimistische schatting in het najaar van 2027, en realistischer gezien in het vroege voorjaar van 2028. Verder stipte Doomberg aan dat EQT vermoedelijk Range Resources overneemt, wat voor het bureau aanleiding was om een geplande diepgaande analyse over EQT tijdelijk in de koelkast te zetten.